News

تاثیر محدودیت غذایی در سنین اولیه و رشد جبرانی بر صفات لاشه جوجه ھای گوشتی

تاثیر محدودیت غذایی در سنین اولیه و رشد جبرانی متعاقب آن بر صفات لاشه جوجه ھای گوشتی

به کوشش آیدین اسدی (کارشناس ارشد زنجیره یکپارچه تولید گوشت مرغ اروم چکاوک) و مصطفی هناره (معاون مدیر هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجانغربی)

به نظر می رسد 85 تا 90 درصد بهبود رشد جوجه های گوشتی به دلیل برنامه های اصلاح نژادی میباشد. به دلیل آنكه در اثر برنامه اصلاح نژادی، اندازه قلب و سیستم تنفسی افزایش نیافته است، جوجه های گوشتی در تامین اكسیژن مورد نیاز جهت نگهداری رشد مشكل دارند. این امر سبب بروز عارضه ای به نام آسیت میشود كه ویژگی آن تجمع مایع زرد رنگ در حفره شكمی است . این مایع شفاف در اصل پلاسما و لنفی است كه در پاسخ به تامین نیاز اكسیژنی بافتها از كبد تراوش میشود (Julian 2005 ). در جوجه های گوشتی با رشد سریع، افزایش جریان خون به منظور تامین اكسیژن مورد نیاز برای سوخت و ساز سبب افزایش فشار خون مورد نیاز برای انتقال خون از طریق مویرگهای خونی در ششها می شود . افزایش بار كاری سمت راست قلب سبب ناتوانی بطن راست و بروز آسیت می شود (Aftab و همکاران 2005، Currie 1999 و Julian 1993). به دلیل آنكه عارضه آسیت عمدتا در جوجه های گوشتی با رشد سریع اتفاق می افتد پیشنهاد شده که برای کاهش این مشکلات از محدودیت خوراکی استفاده گردد. به محروم کردن پرندگان به ویژه جوجه های گوشتی با رشد سریع از دسترسی کامل به مواد مغذی مورد نیاز رشد طبیعی،  محدودیت غذایی گفته میشود که به دو دسته محدودیت غذایی کمی و کیفی طبقه بندی شده است. محدودیت مواد مغذی معمولاً برای حل مشكلاتی که با سرعت رشد سریع در اوایل زندگی جوجه های گوشتی همراه هستند مثل افزایش ذخیره چربی بدن، افزایش شیوع بیماریهای اسكلتی، افزایش شیوع اختلالات متابولیكی و افزایش مرگ و میر وهمچنین بهبود ضریب تبدیل به کار برده میشود. محدودیت غذایی زود هنگام در جوجه های گوشتی برای تحریک رسیدن به رشد و راندمان استفاده از خوراک به کار برده شده است، در حالی که پاسخ به محدودیت غذایی به مدت زمان اعمال محدودیت غذایی بستگی دارد. طولانی شدن محدودیت غذایی، پتانسیل رشد جبرانی را کم میکند (ختانی و همكاران 2009 ).

به طور کلی، پتانسیل برنامه‌های محدودیت خوراکی به‌عنوان یک ابزار مدیریتی با کاهش بروز بیمار‌های متابولیکی، کاهش تجمع چربی در لاشه، کاهش احتیاجات نگهداری و بهبود ضریب تبدیل خوراک در تولید جوجه‌های گوشتی همراه است. هم‌چنین می‌تواند منجر به صرفه‌جویی اقتصادی در هزینه‌ی خوراک جوجه‌های گوشتی شود بنابراین این برنامه‌ها می‌تواند در تولید طیور گوشتی مفید باشد.

این آزمایش در واحد نیما پر شرکت اروم چکاوک با 600 قطعه جوجه یک روزه گوشتی آربوآکرز در قالب 3 تیمار انجام گردید. هر تیمار دارای 4 تکرار و 50 قطعه جوجه با میانگین وزن 5/ 44 گرم در هر تکرار بود که به طور تصادفی درون پن ها قرار گرفتند. جیره غذایی بر اساس توصیه انجمن تحقیقات ملی (1994 National Research Council) و راهنمای پرورش آربوآکرز بر پایه ذرت و سویا تنظیم شد. دسترسی به آب و غذا برای تمامی جوجه ها آزاد بود. اجزاء و ترکیب شیمیایی جیره ها در تیمارهای آزمایشی و شاهد یكسان بود و تیمارهای آزمایشی فقط از نظر مدت و نوع محرومیت متفاوت بودند. گروه شاهد از اول تا آخر دوره بدون محدویت غذایی پرورش داده شدند. دو تیمار آزمایشی دیگر به ترتیب محدودیت غذایی یک روز در میان از سن 9 تا 18 روزگی و از 19 روزگی تا 42 روزگی تغذیه آزاد صورت گرفته و محدودیت غذایی 20 درصدی از سن 22 روزگی بمدت 14 روز یعنی تا سن 35 روزگی اعمال گردیده و از 36 روزگی تا 42 روزگی تغذیه آزاد صورت گرفت.  برنامه های بهداشتی براساس مقررات شرکت اروم چکاوک انجام شد. از پوشال چوب به عنوان بستر و نوردهی دائمی استفاده گردید. در پایان دوره از هر تکرار هر تیمار دو قطعه جوجه (یک خروس و یک مرغ) به تصادف انتخاب گردید بطوریکه وزن آنها نزدیک به میانگین تیمار باشد. وزن زنده جوجه ها اندازه گیری شده و پس از وزن کشی ذبح شدند و پس از پرکنی و تخلیه امعاء و احشاء مجددا توزین و راندمان لاشه از تقسیم وزن لاشه به وزن زنده محاسبه گردید. قطعات لاشه شامل: ران، سینه، بالها، گردن و  پشت تفکیک و توزین گردیده و درصد آنها نسبت به وزن زنده و وزن لاشه محاسبه گردید. اعماء و احشاء خوراکی شامل: قلب، جگر و سنگدان توزین و درصد آنها نسبت به وزن لاشه تعیین گردید.

در این بررسی در رابطه با صفات لاشه می توان گفت جهت کاهش درصد چربی حفره بطنی که بعنوان یک صفت منفی شناخته   می شود ( زیرا با افزایش درصد چربی حفره بطنی ضریب تبدیل غذایی بشدت زیاد می شود یعنی حیوان مواد مغذی بیشتری را مصرف می کند ولی افزایش وزن چندانی ندارد در نتیجه هزینه تغذیه افزایش یافته و در نهایت سودآوری واحد کاهش می یابد)، استفاده از سیستم محدودیت غذایی یک روز در میان مفید خواهد بود.

همچنین در صورتیکه گوشت حاصل از کشتار بصورت قطعه بندی شده بفروش خواهد رسید، می توان با استفاده از روش 20% محدودیت ، درصد ران به وزن زنده و لاشه را افزایش داد. درصد سینه در روش تغذیه آزاد از همه بیشتر است. بنابراین اگر درصد سینه بالاتر مد نظر باشد روش تغذیه آزاد توصیه می گردد.

 

شکل 1- روند تغییر در میانگین وزن زنده در تیمارهای مورد مطالعه

 

شکل 2- روند تغییر در میانگین وزن لاشه در تیمارهای مورد مطالعه

 

شکل 3- روند تغییر در میانگین راندمان لاشه در تیمارهای مورد مطالعه

  

شکل 4- روند تغییر در میانگین درصد چربی حفره بطنی نسبت به وزن لاشه در تیمارهای مورد مطالعه

 

شکل 5- روند تغییر در میانگین درصد ران نسبت به وزن لاشه در تیمارهای مورد مطالعه

 

شکل 6- روند تغییر در میانگین درصد سینه نسبت به وزن لاشه در تیمارهای مورد مطالعه

 

جدول 1- میانگین وزن زنده، وزن لاشه و راندمان لاشه در تیمارهای مختلف

 

وزن زنده (گرم)

وزن لاشه (گرم)

راندمان لاشه

میانگین

انحراف معیار

میانگین

انحراف معیار

میانگین

انحراف معیار

یک روز در میان

2063

133

1065

86

60.95

1.74

تغذیه آزاد

2237

59

1368

38

61.14

0.53

20% محدودیت

2273

95

1390

63

61.12

0.41

 

جدول 2- میانگین درصد چربی حفره بطنی به وزن لاشه، درصد ران به وزن لاشه و درصد سینه به وزن لاشه در تیمارهای مختلف

 

درصد چربی حفره بطنی به وزن لاشه

درصد ران به وزن لاشه

درصد سینه به وزن لاشه

میانگین

انحراف معیار

میانگین

انحراف معیار

میانگین

انحراف معیار

یک روز در میان

1.50

0.26

29

0.48

36.93

0.69

تغذیه آزاد

3.45

0.32

31

0.63

38.44

1.06

20% محدودیت

2.51

0.26

31

0.72

37.81

0.73

 

به طور کلی نتایج این پژوهش نشان می دهد که محرومیت غذایی و رشد جبرانی متعاقب آن می تواند صفات لاشه جوجه های گوشتی را تحت تاثیر قرار دهد ولی براساس استراتژی مدیریتی می توان روشهای متفاوت محدودیت غذایی را بکار بست. در صورتی که هدف کاهش درصد چربی حفره بطنی (که بعنوان یک صفت منفی شناخته   می شود) باشد، استفاده از محدودیت یک روز در میان توصیه می گردد. می توان با استفاده از روش 20% محدودیت ، درصد ران به وزن زنده و لاشه را افزایش داد. درصد سینه در روش تغذیه آزاد از همه بیشتر است. بنابراین اگر درصد سینه بالاتر مد نظر باشد روش تغذیه آزاد توصیه می گردد.

 

منابع

Aftab, U. and A. A. Khan. 2005. Strategies to alleviate the incidence of ascites in broilers: a review. Braz. J.Poultry Sci. 7:199-204.

Benschop, D., 2000. Compensatory growth in ruminants-an overview. Proceedings of the 2000 Course in Ruminant Digestion and  Metabolism ANSC 6260. University of Gulph, Ontario, pp: 1-16.

Currie, R. J. W. 1999. Ascites in poultry: recent investigations. Avian Pathol. 28:313-326.

Julian, R. J. 1993. Ascites in poultry. Avian Pathol. 22:419-454.

Khetani TL, Nkukwana TT and Chimonyo M, 2009. Effect of quantitative feed restriction on broiler performance. J Trop Anim Health Prod 41: 379-384

Oyedeji, J.O. and J.O. Atteh, 2005. Response of carcass yield of early food restricted broilers. Br. broilers to feeding manipulations. Inter. J. Pou. Sci., 4(2): 91-95.

Plavnik, I. and S. Hurwitz, 1988a. Early feed restriction in chicks: Effects of age, duration and Sex. Poultry Sc., 67: 1407-1413.

Susbilla, P.J., T.L. Frankel, G. Parkinson and Appl. Poult. Res., 1: 1-5.

Wilson, P.N. and D.F. Osbourn, 1960. Compensatory growth after undernutrition in mammals and birds. Bio. Rev., 35: 325-3633.

افزودن نظر

لطفا موارد ستاره دار (*) را با دقت تکمیل کنید

سایت های مرتبط

گروه تولیدی بهپرور

گروه تولیدی بهپرور آریا

اتاق بازرگانی

اتحادیه مرغداران گوشتی ایران

دامپزشکی